Yangiliklar


54

Vatan ostonasi mahalladan boshlanadi

Yangi  O‘zbekiston  Taraqqiyot strategiyasini amalga  oshirish  bo‘yicha   2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Davlat dasturida mahalla  va  oila institutini rivojlantirish,  yanada   takomillashtirish masalalariga alohida ahamiyat qaratilgan bo‘lib, bu borada amalga oshirish zarur bo‘lgan ustuvor vazifalar aniq belgilangan.

Biz bolaligimizda “Bir bolaga yetti mahalla ota-ona” yoki “Mahallang – o‘z uying” degan naqllarni eshitib voyaga yetganmiz. Bugun esa hayot tarzimiz, davrning o‘zi, tezkor voqealar rivoji mahalla institutini yanada rivojlantirish, vakolatlarini kengaytirish zarurligini taqozo etmoqda.

Kambag‘allik, ishsizlik bilan bog‘liq yillar davomida yig‘ilib qolgan ijtimoiy-iqtisodiy muammolarning ildizi  aynan mahallaga borib taqalishi va uning yechimi ham  aynan o‘sha joyda ekani hech kimga sir emas. Mahalladagi muammolarni tuman yoki viloyat rahbarlari bilmasligi mumkin, lekin o‘sha joyda yashayotgan odamlarga kundek ravshan. Shu maʼnoda, davlat dasturida mahallalarga moliyaviy mustaqillik berish va vakolatlarini kengaytirish vakolati belgilanayotganini eng yaxshi qaror deb hisoblayman. Taʼkidlash joiz, bu mavjud muammolarni o‘sha joyning o‘zida hal qilish, zaruriy mablag‘larni to‘g‘ri, o‘z o‘rnida sarflanishiga imkon yaratadi. 

Shuningdek, mahalla instituti faoliyati samaradorligini keskin oshirish, uni jamoatchilik boshqaruvi va nazoratining tayanch bo‘g‘iniga aylantirish zarur. Bu maqsadga erishish uchun esa fuqarolarning o‘z mahallasi hayotidagi ishtiroki hamda davlat organlari va mahallalar o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqani taʼminlash, tizimni raqamlashtirish vazifasi ko‘zda tutilgan. Bu  kabi  vazifalarni amalga oshirish uchun huquqiy-normativ hujjatlarni ishlab chiqish talab etiladi.

Davlat dasturida mahallalarning “o‘sish nuqtalari” va aholining tadbirkorlik faoliyatidagi ixtisoslashuvidan kelib chiqib, davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash tizimini kuchaytirish masalasi ham ilgari surilganligi bejiz emas. Haqiqatan ham bugungi kunda “o‘sish nuqtalari”ga ahamiyat berilayotgani yo‘q. Holbuki, xalqimizning shunday milliy anʼana va qadriyatlar borki, har bir joyning o‘ziga yarasha hunarmandlari, biror buyumni ishlab chiqarayotgan tadbirkorlarimiz  faoliyati ularda o‘z aksini topgan. Yaʼni, “temirchilar”, “duradgorlar,” “bezakchilar” kabi atamalar bilan nomlanayotgan joylar mavjud.

Masalan, Xorazmda qo‘lda gilam to‘qish yoki yog‘ochlarga bezak o‘yish bilan shug‘ullanayotgan oilalar bor. Ular mahallalarda ko‘pchilikni o‘ziga ergashtira oladi. Xuddi shunday tadbirkorlik davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanilsa, “brend” darajasida mahsulot ishlab chiqarish yoki yetishtirish rivojlangan bo‘lar edi? Bu esa o‘z navbatida aholi bandligini taʼminlash, ayniqsa, o‘z-o‘zini band qilish imkonini beradi.

Albatta, mahalla fuqarolar yig‘ini raisi o‘z vazifasiga sidqidildan yondashsa va muammolarni joyida hal qilsa vaziyat boshqacha bo‘lardi. Mahalla fuqarolar yig‘ini raisi maslahatchilari ham oqsoqol saylovidan so‘ng saylanadi. Biroq ular to‘laqonli faoliyat yuritadi deb ishonch bilan ayta olmaymiz. Ko‘pincha faoliyatlari qog‘ozda qolib ketadi. Dasturda bunga ham eʼtibor qaratish va zarur bo‘lgan qoidalarni kiritish kerak. Shu bilan birga mahalla tizimi mutaxassislari kim qanday vazifa bilan shug‘ullanishi aniq  va  ravshan  ko‘rsatilishi zarur. Mahalla raisiga qishloq xo‘jalik, yaʼni tomorqa masalalari bo‘yicha o‘rinbosar juda zarur.

Bir so‘z bilan aytganda, Vatan ostonasi mahalladan boshlanadi. Mahallalar tinch-osoyishta bo‘lsa, uyimiz tinch bo‘ladi, xalq manfaati yo‘lidagi ezgu saʼy-harakatlarimiz natijasi amalda taʼminlanadi.

 

Muborak  AHMEDOVA,

Oliy Majlis  Qonunchilik palatasi deputati,

“Milliy tiklanish” demokratik partiyasi fraksiyasi aʼzosi