Yangiliklar


253   16-03-2022

Zamon talabiga javob bermaydigan korxonalar endi qo‘llab-quvvatlanmaydi

Prezidentimiz boshchiligida 14-mart kuni iqtisodiyotni barqaror rivojlantirish, davlat korxonalarini transformatsiya qilish masalalari bo‘yicha o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishida davlat aktivlarini xususiylashtirish jarayonini jadallashtirishga alohida eʼtibor qaratildi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat ishtirokidagi korxonalarni isloh qilishni jadallashtirish hamda davlat aktivlarini xususiylashtirishga oid chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni davlat ishtirokidagi korxonalarda zamonaviy boshqaruv usullari, ochiqlik, shaffoflik va bozor tamoyillarini jadal joriy etish, tannarxni pasaytirish orqali daromadlarni oshirish, xususiy kapital ishtiroki uchun kengroq imkoniyatlar yaratish, iqtisodiyotda davlat ishtirokini qisqartirish va raqobat muhitini yanada yaxshilash maqsadida qabul qilingan edi.

Maʼlumki, xususiylashtirish tadbirkorlik faoliyatini bozor tamoyillari asosida boshqarish uchun shart-sharoit yaratib, uning rivojlanishi uchun xizmat qiladi. Sir emaski, baʼzi davlat korxonalari tomonidan bozor konyukturasini chuqur o‘rganilmasdan, zamon talablaridan kelib chiqmasdan qarorlar qabul qilinganligi sababli ularning samaradorligi tushib ketgan.  Mazkur korxonalarni transformatsiya qilinishi ular tuzilmasining bozor modelini yaratish hamda unumdorligi yuqori bo‘lgan investitsiya loyihalarini tanlash va korxonalar samaradorligini oshirish uchun imkoniyat yaratadi.

Taassufki, baʼzi davlat idoralari mazkur farmon ijrosini lozim darajada taʼminlay olmayapti. Yig‘ilishda 25 ta davlat korxonasining faoliyati to‘g‘ri tashkil etilmaganligi oqibatida operatsion samaradorlikni oshirishda sustkashlikka yo‘l qo‘yilganligi ko‘rsatib o‘tildi. Davlat rahbari hozirgi zamon talabiga javob bermaydigan, zarar bilan ishlayotgan korxonalarni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash amaliyotidan butunlay voz kechish kerakligini aytib o‘tdi.

Transformatsiya jarayonining maqsadi ham zarar ko‘rib ishlayotgan va kam daromadli korxonalarni qo‘llab-quvvatlashga sarf qilinayotgan byudjet xarajatlarini qisqartirish va ushbu mablag‘larni yangi texnologiyalarga asoslangan ishlab chiqarishga yo‘naltirish va iqtisodiyotda raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishga yo‘naltirish hisoblanadi.

Maʼlumki, huquqiy asoslarni mustahkamlanmasdan turib bozor iqtisodiyotini shakllantirib va rivojlantirib bo‘lmaydi. Prezidentimiz tomonidan ilgari surilgan davlat korxonalarini isloh qilish va ularni xususiylashtirish tashabbuslarini amalga oshirish maqsadida Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Hukumat tomonidan kiritilgan “Davlat mulkini boshqarish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni loyihasi ko‘rib chiqdi.

Mazkur qonun rivojlangan davlatlarning ilg‘or tajribalari, mamlakatimizda vujudga kelgan muammolarning optimal yechimlarini inobatga olgan holda davlat mulkini boshqarish sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari va prinsiplari hamda davlat organlarining vakolatlarini o‘z ichiga olgan. Shuningdek, qonunda davlat mulkining yangi shakllari, davlat ishtirokidagi korxonalarni tuzish, o‘zgartirish tartib-taomillari, korxona rahbarining javobgarligi va ushbu korxonalarni boshqarishning umumiy qoidalari o‘z ifodasini topgan.

Mazkur qonunning qabul qilinishi iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirish, xususiylashtirishni rag‘batlantirish va bozor iqtisodiyoti sharoitida davlat mulkini boshqarishni ochiqligi va shaffofligini taʼminlashga xizmat qilib, yalpi ichki mahsulotimizning o‘sishiga olib keladi.

Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, Prezidentimizning davlat mulkini transformatsiya qilish, ularni boshqarish samaradorligini oshirish, xususiy investitsiyalarni jalb qilish yuzasidan olib borayotgan ishlari zamirida xalqimiz turmush farovonligini yuksaltirish yotibdi. Zero, asosiy maqsadimiz ham xalqni rozi qilish, Inson qadrini ulug‘lashga qaratilgandir.

Jahongir ABDURASULOV,

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati