Yangiliklar


261   14-04-2022

Toshkent tarixiga xiyonat bu

Xalq deputatlari Toshkent shahar Kengashining navbatdagi sessiyasida V-VI asrlarga tegishli Yunusobod Oqtepa yodgorligining tarixiy-madaniy qiymati va noyobligini saqlagan holda konservatsiyalash loyihasi ko‘rib chiqildi.

Yaqinda shahar Kengashi va deputatlarimiz tomonidan poytaxtimizdagi mavjud 356 ta madaniy meros obyektlari o‘rganilganda ularning 23 tasi yo‘qolib ketish holatida ekani maʼlum bo‘ldi. Ayniqsa, Oqtepa kanali bo‘yidagi Yunusobod Oqtepa yodgorligini asrab qolish bo‘yicha tezkor choralar ko‘rilishi lozim.

Oq tepa qadimgi binolar qoldiqlari va arxeologik madaniy qatlamlar saqlangan tepaliklardan iborat bo‘lib, bir paytlar o‘zining so‘lim go‘shalari, bog‘lari bilan mashhur bo‘lgan. Hatto xorijliklar ham ziyorat qilib, dam oladigan bu so‘lim maskan bugun qarovsiz holatga tashlab qo‘yilgan. Yovvoyi o‘t-o‘lanlar bilan qoplanib, odam kirishga qo‘rqadigan maskanga aylangan.

Eng achinarlisi , ayrim rahbarlarning loqaydligi sabab, so‘nggi o‘n yil davomida obida hududidan shaxsiy uy egalariga yerlar ajratib berilavergan. Natijada, o‘z davrida qariyb 100 gektarni tashkil etgan obidaning bugunga kelib atigi besh gektari saqlab qolingan, xolos.

Oq tepa tepaligiga yondosh bo‘lgan Ko‘ktepa, Xirmontepa, Mozortepa yodgorliklari esa allaqachon tekislanib, o‘rniga uy-joylar qad rostlagan.

Toshkent shahrining 2000 yillik tarixi bilan bog‘liq ushbu obida saqlab qolinmas ekan, bu bilan poytaxt tarixining bir bo‘lagi ham boy beriladi. Shu bois, partiyamiz o‘z maqsad va vazifalaridan kelib chiqqan holda «Oltin meros» xayriya jamoat fondi bilan bir necha yildan buyon bu masalani ko‘tarib keladi. Ammo ayrim sabablar bilan taklif taklifligicha qolib ketyapti.

Sessiyada «Oltin meros» rahbari Amirqul Karimov tomonidan Oqtepa tarixi va uning bugungi holati haqida keng maʼlumotlar berildi. Uni asrab-avaylash borasidagi ishlar loyihasi taqdim qilindi. Mutaxassislarning hisob-kitobicha, arxeologik yodgorlikning tarixiy-madaniy qiymati va noyobligini saqlagan holda konservatsiyalash uchun 20 milliard so‘m mablag‘ zarur.

Yig‘ilishda deputatimiz, «Qatag‘on qurbonlari» muzeyi direktori Baxtiyor Hasanovning achchiq gaplari ko‘pchilikni o‘yga toldirdi.

– Hurmatli deputatlar, tarix cho‘pchak yoki o‘tmishdan qolgan ertaklar emas, tarix bu haqiqiy fakt, – dedi B.Hasanov. – Ajdodlarimiz bosib o‘tgan yo‘llarni, kimligimiz va kimlarning avlodi ekanimizni bilishimiz, ko‘rsatishimiz uchun Oqtepaga o‘xshagan obidalarni saqlab qolishimiz kerak. Partiyamiz uzoq yillardan buyon bu masalani ko‘tarib keladi, lekin amaliy harakatga kelganda to‘xtaymiz. Agar bunday obidalar boshqa davlatda bo‘lganida edi, ko‘klarga ko‘tarib butun dunyoga jar solardi. Yurtimizning qayerini kavlamang, tariximizni ko‘rsatuvchi ashyolar chiqadi. Biz esa ularning qadriga yetish o‘rniga, o‘z qo‘limiz bilan badnom qilyapmiz. Zudlik bilan bu masalaga nuqta qo‘yishimiz kerak. Aks holda ajdodlarimiz ruhini chirqiratamiz.

Sessiyada Oqtepaning bugungi holati bilan tanishgan Senatorlar Shomansur Sagdullayev va Dilorom Tashxo‘jayevalar ham so‘zga chiqib, nafaqat Toshkentning tarixi bilan bog‘liq bu obida, boshqa tarixiy inshootlar ham bugun ayanchli holatda ekanini aytdi. Senatorlar bu masalani ko‘targan «Milliy tiklanish» partiyasiga minnatdorlik bildirib, loyihani qo‘llab-quvvatladilar va Oqtepani saqlab qolish bilan bog‘liq loyihani tezroq byudjet komissiyaga topshirish lozimligini taʼkidlashdi.

Albatta, katta mablag‘ talab qiladigan ushbu masalani sessiyaga kiritishimiz oson bo‘lmadi. Senat aʼzolarini, boshqa partiyadan saylangan deputatlar, mutaxassislarni Oqtepaga olib borib, real vaziyat bilan tanishtirdik. Obidaning bugungi holatini ko‘rib, ular ham tarixga bo‘lgan bunday xiyonatdan hayratda qoldilar. Hatto bu masala sobiq ittifoq davrida, yaʼni 1988-yilda ham shahar deputatlari tomonidan ko‘tarilgan, qarorlar qabul qilingan, lekin ijrosi taʼminlanmagan ekan. Bu safar biz masala yechimini oxirigacha olib borib, qutlug‘ Ramazon kunlarida ijobiy natijaga erishamiz.

Chunki sessiyada ushbu masalani boshqa partiya deputatlari ham bir ovozdan qo‘llab-quvvatladilar. Endi obidani saqlab qolish bo‘yicha taqdim etilgan loyihani yanada takomillashtirib, byudjet komissiyasiga taqdim qilamiz.

 

 

Otabek JIYANBAYEV,

«Milliy tiklanish» demokratik partiyasining Toshkent shahar Kengashi raisi,

xalq deputatlari shahar Kengashi deputati

"Milliy tiklanish" gazetasining 2022-yil 13-aprel sonidan olindi