Yangiliklar


261   20-04-2022

«Odamlarni rozi qilish va inson qadrini tushunmagan rahbarlarga oramizda o‘rin yo‘q»

Butunlay yangi – mahallabay ishlash tizimining real natijalarini ko‘rish uchun istagan hududga, hatto eng chekka tumanga borishning o‘zi kifoya.

Odamlar o‘zlari, oilasi va qo‘ni-qo‘shnilari misolida ham o‘zgarishlarni his eta boshladilar. To‘g‘ri, hali ushbu tizimning oxirigacha buralmagan “vint”lari bor, ammo ushbu tizim odamlarning ishonchini qozona oldi. Qiynalgan, hayotda omadi chopmagan, iqtidori yoxud salohiyati pand bergan, biron-bir sabab bilan oilasidan, ishidan ayrilib qolgan kishilar ham Prezidentimiz tashabbusining real yordamga aylanganini eʼtirof etmoqdalar.

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning 19-aprel kunidagi videoselektor yig‘ilishida bildirgan fikrlari ham shundan dalolat beryapti.

Maʼlumki, yaqinda tadbirkorlikni rivojlantirish uchun 500 million dollar va 2 trillion so‘mdan ziyod mablag‘ yo‘naltirilishi belgilangan edi. Bundan tashqari, tadbirkorlarni bezovta qilayotgan soliq maʼmurchiligi, tekshiruvlar, ruxsatnomalar tartibi ham yengillashtirildi.

Yig‘ilishda ana shu ishlarni quyi tizimda tashkil etish, mahallalarni iqtisodiy rivojlantirish, ijtimoiy muammolarni hal qilishga doir chora-tadbirlari yana bir bor muhokama qilindi.

Qayd etish joizki, Davlatimiz rahbarining 2021-yil 3-dekabrdagi farmoniga muvofiq, har bir mahallada tadbirkorlikni rivojlantirish, aholi bandligini taʼminlash va kambag‘allikni qisqartirish masalalari bo‘yicha tuman (shahar) hokimining yordamchisi lavozimi taʼsis etilgani butunlay yangi tizim bo‘lib, uni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yib olish juda muhim ekani bejiz taʼkidlanmayapti.

Shuning uchun ham yig‘ilishda hokim yordamchilari faoliyatining dastlabki natijalari tanqidiy tahlil etildi. Qayd etilganidek, yordamchilar uch oy davomida 6 million 900 ming xonadonni xatlovdan o‘tkazib, 4 ta toifaga ajratganlar. Xonadonlarning 11 foizi kam daromadli, 47 foizi qo‘shimcha daromadga ehtiyoji bor, 6 foizi ijtimoiy himoyaga muhtoj, 36 foizi esa o‘ziga to‘q oilalar ekani aniqlangan. Shunga qarab mahalliy rahbarlar faoliyati manzilli tashkil etilib, minglab fuqarolarning ishga joylashishi, kasb-hunar o‘rganishiga amaliy yordam ko‘rsatilgan.

O‘tgan nihoyatda qisqa davr – uch oyda hokim yordamchilarining tashabbusi bilan 50 mingta oilaviy tadbirkorlik loyihalari uchun 1 trillion 300 milliard so‘m kredit va 20 milliard so‘m subsidiya ajratilgan. Natijada joylarda 47 mingta yangi tadbirkorlar faoliyati yo‘lga qo‘yilib, 8 mingta kichik sanoat va servis loyihalari ishga tushirilgan. Bu chindan ham juda katta natijadir.

Shuning uchun ham yig‘ilishda Yurtboshimiz eng yaxshi natija ko‘rsatgan hokim yordamchilarini mukofotlash yuzasidan ko‘rsatma berdi.

Lekin shu bilan birga hali natija sezilmayotgan mahallalar ham bor. Misol uchun, 450 ta mahallada ishsizlik darajasi 20 foizdan yuqoriligicha qolmoqda. Yig‘ilishda shunday hududlar ko‘rsatilib, ularning hokimlari ogohlantirildi. Bir qator shahar va tuman hokimlarining o‘rinbosarlari, sektor boshliqlari esa vazifasidan ozod qilindi.

– Odamlarni rozi qilmagan, inson qadrini tushunmagan rahbarlarga oramizda o‘rin yo‘q, – dedi Shavkat Mirziyoyev.

O‘rganishlar davomida “qoniqarsiz” deb baholangan mahallalardagi holatni yaxshilash bo‘yicha ham ko‘rsatmalar berildi. Buning uchun byudjet xarajatlarini optimallashtirish hisobidan 800 milliard so‘m ajratiladi.

Endi har bir mahalla ixtisoslashuvi bo‘yicha qo‘llab quvvatlanishi taʼkidlandi.

Misol uchun, 2 ming 500 ta mahalla chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik, asalarichilikka ixtisoslashgan. Ular qo‘shimcha qo‘llab-quvvatlanib, omilkor odamlarga inkubator, xonaki tovuq, asalari uyalari yetkazib berilsa, aholi daromadi yana-da oshadi.

Umuman, xonadonlarda chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik, asalarichilik yo‘nalishlarida 140 ming nafar aholi bandligini taʼminlash mumkinligi aytildi.

Hunarmandchilik, tikuvchilik, kosibchilik, qandolatchilik kabi kichik ishlab chiqarish loyihalarini mahallaning o‘zida kengaytirsa bo‘ladi. Prezidentimiz shu maqsadda bunday mahallalarda mikro-sanoat markazlarini tashkil etish tashabbusini maʼqulladilar.

Joriy yilda bu maqsadlarga 500 milliard so‘m yo‘naltirilishi, ushbu markazlar 5 yil muddatga yer va mol-mulk solig‘idan ozod qilinishi belgilandi.

Shuningdek, joylarda aniqlangan bo‘sh bino-inshootlardan samarali foydalanish, ularni sotish yoki ijaraga berishdan tushgan mablag‘larni o‘sha mahalla infratuzilmasini rivojlantirishga sarflash zarurligi qayd etildi.

Xotin-qizlar va nogironligi bor shaxslarni ish bilan taʼminlashda qulay yo‘nalish bu, shubhasiz, kasanachilikdir. Shu maqsadda bugun O‘zbekiston Prezidentining kasanachilikni rivojlantirish asosida aholi bandligini taʼminlashga doir qarori imzolandi.

Endi kasanachilar bilan ishlaydigan tadbirkorlarga oilaviy tadbirkorlik dasturidan 500 milliard so‘m yo‘naltiriladi. Kreditlar bo‘yicha Tadbirkorlik jamg‘armasidan 75 foizlik kafillik beriladi hamda foiz xarajatlarining 10 foizdan yuqori qismi qoplab beriladi.

Shuningdek, kasanachilarga o‘zini o‘zi band qilgan fuqarolar kabi, faqat ijtimoiy soliq to‘lash imkoniyati yaratiladi, olis hududda ishlayotgan kasanachilarning esa dastlabki 1 oylik ish haqi davlat tomonidan qoplab beriladi.

Viloyat hokimlariga ushbu imkoniyatlardan foydalanib, ehtiyojmand aholi bandligini taʼminlash bo‘yicha ko‘rsatmalar ham berildi.

Yig‘ilishda qayd etilganidek, yurtimizda 2 mingdan ziyod mahalla xizmatlar sohasiga ixtisoslashgan. Bunday hududlarni ko‘paytirish maqsadida aholisi 20 mingdan oshadigan mahallalarda chakana savdo va xizmat ko‘rsatish markazlari tashkil etish zarurligi taʼkidlandi. Bu markazlar ham 5 yil muddatga yer va mol-mulk solig‘idan ozod etiladi.

Videoselektor yig‘ilishida hokimlar, ularning yordamchilari mahallabay ishlash va aholi bandligini taʼminlash rejalari bo‘yicha axborot berdilar.

 

 

O‘zA materiallari asosida Odilbek RAHMONOV tayyorladi.

"Milliy tiklanish" gazetasining 2022-yil 20-aprel sonidan olindi