“Xavfsiz yo‘l” milliy dasturi yo'lga qo'yiladi


812     10.07.2025

Davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan videoselektor yig‘ilishi yo‘l harakati xavfsizligini taʼminlash, yo‘l infratuzilmasini yaxshilash, tirbandliklarni kamaytirish, yo‘l harakati madaniyatini oshirish hamda bu boradagi hayotiy muammolarga tizimli yechim topish yo‘lida muhim qadam bo‘ldi.

Oxirgi yillarda yo‘l qurilishiga 61 trillion so‘m miqdorda mablag‘ ajratilgani va bu mablag‘ning oldingi yillarga nisbatan bir necha barobar ko‘pligi yo‘l infratuzilmaga davlat eʼtiborining oshganini ko‘rsatadi. “Xavfsiz yo‘l” milliy dasturining yo‘lga qo‘yilishi, buning uchun “Xavfsiz yo‘l va xavfsiz piyoda” respublika jamg‘armasi faoliyati qayta tashkil qilinib, hukumat bo‘ysinuviga o‘tkazilishi, elektron nazorat va sunʼiy intellekt orqali qoidabuzarliklarni saralash, bodikamera va planshet bilan taʼminlangan xodimlar – bular zamonaviy yondashuvlar bo‘lib, natijadorlikka xizmat qiladi.

Ijobiy o‘zgarishlardan yana biri qoidabuzarlik uchun ilk marotaba ogohlantirish bilan cheklanish, endi yo‘l chiziqlarini bosish holatlari kamera orqali qayd etilmaslik va tirbandlikni kamaytirish uchun jamoat transportiga kechki vaqtda umumiy foydalanishga ruxsat berilishi... Bular haydovchilarga qulaylik yaratibgina qolmay, adolatli yondashuvni ham aks ettiradi.

Shuningdek, jamoatchilik ishtirokini kuchaytirishga qaratilgan yangi platformalar: yo‘l belgilarini o‘rnatish bo‘yicha fuqarolik tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlovchi portal va harakat xavfsizligi bo‘yicha ochiqlikni taʼminlovchi tizimlar, albatta, fuqarolik jamiyati bilan ishlashda adolatni taʼminlaydi.

Biroq muammolar ham yetarli. Avvalo, har yili minglab odamning yo‘l-transport hodisalaridan ko‘z yumayotgani eʼtibordan chetda qolmasligi lozim bo‘lgan eng og‘ir musibatdir. Yo‘l transport hodisasi oqibatida kuniga o‘rtacha 6 nafar insonning halok bo‘layotgani nafaqat statistika, balki har bir yurtdoshimiz uchun chuqur qayg‘u va fojia hisoblanadi. Demak, yo‘l infratuzilmasi, piyodalar o‘tish joylari va qayrilib olish joylarining noqulayligi, haydovchilik madaniyatining yetishmastligi hamda o‘z huquq va majburiyatlarini yetarli darajada bilmaslik kabi muammolar tubdan hal etilishi lozim.

Yig‘ilishda avtomobil to‘xtash joylarining yetarli darajada tashkil etilmaganligi, jamoat transportining jadvalga muvofiq ishlamasligi va ayrim tashkilotlarning ko‘chalarni to‘sib qo‘ygani tanqid qilindi. Bu holatlarning barham topishi yirik shaharlar, ayniqsa, Toshkentda tirbandlikni kamaytiradi.

Eʼtiborga loyiq yana bir jihat: surunkali qoidabuzarlik bo‘yicha qatʼiy choralar belgilanishi, qoidabuzarlarga nisbatan qonuniy chora ko‘rilishi haydovchilarni ham, yo‘lovchilarni ham tartibga chaqiradi. Qoidabuzarliklar bo‘yicha qarorlar bir oy ichida chiqmasa, jarima bekor qilinishi esa qonunchilikda aniq va adolatli yondashuvga asos bo‘ladi.

Xulosa qilib aytganda, mazkur yig‘ilish yo‘l harakati tizimida tub burilish qilishga intilayotgan davlat siyosatining yorqin ifodasidir. Endi eng muhim vazifa belgilangan rejalarni so‘zda emas, amalda bajarish. Piyodadan tortib haydovchi va mutasaddigacha o‘z vazifasiga masʼuliyat bilan yondashsa, yurtimiz yo‘llari haqiqatan ham xavfsiz, qulay bo‘ladi.

 

Shavkat RO‘ZMETOV,
O‘quv-tadqiqot va tahlil markazi shuʼba mudiri