2275 07.08.2025
Azaldan xalqimizda qo‘ni-qo‘shnilar orasida mehr-oqibat, o‘zaro hurmat, yaxshi-yomon kunlarda birga bo‘lish muqaddas qadriyatlardan biri sifatida ulug‘lanadi. Shu jihatdan mamlakatimizning yon qo‘shnichilik munosabatlari birdamlik va mintaqaviy o‘ziga xoslik asosida mustahkamlanayotgani tahsinga sazovor. Bu esa Markaziy Osiyoning iqtisodiy faollik markaziga aylanayotganidan darak beradi va asosiysi, Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi strategik sheriklik va ittifoqchilik munosabatlari do‘stlik, yaxshi qo‘shnichilik hamda o‘zaro hurmat ruhida jadal rivojlanayotgani bevosita jahon hamjamiyatida ishonchli hamkor sifatidagi ko‘p qirrali aloqalarning yanada rivojlanishiga yo‘l ochadi.
Shu jihatdan davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyevning Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhammadovning taklifiga binoan 4-5-avgust kunlari amaliy tashrif bilan Turkmaniston Respublikasida bo‘lishi ko‘p qirrali munosabatlar va strategik sheriklik aloqalarining yanada mustahkamlanishida muhim ahamiyatga ega.
Prezidentimiz turkman xalqining milliy yetakchisi, Xalq Maslahati Raisi Gurbanguli Berdimuhammadov bilan suhbati chog‘ida Turkmanistonda o‘tkazilayotgan BMTning Dengizga chiqish imkoni bo‘lmagan rivojlanayotgan mamlakatlar bo‘yicha uchinchi konferensiyasi mintaqamiz uchun, uning taraqqiyoti uchun muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
Davlatimiz rahbari 5-avgust kuni Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining yettinchi Maslahat uchrashuviga tayyorgarlik ko‘rish va uni o‘tkazish masalalariga bag‘ishlangan maxsus tadbirda ishtirok etdi.
Kun tartibiga muvofiq Toshkent shahrida bo‘lajak Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining navbatdagi Maslahat uchrashuviga tayyorgarlikning asosiy jihatlari ko‘rib chiqildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Dengizga chiqish imkoni bo‘lmagan rivojlanayotgan mamlakatlar bo‘yicha uchinchi konferensiyasi doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevga Turkmanistonning “Hamkorlikni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi uchun” ordenining tantanali topshirilishi, shubhasiz, mintaqa hududida aniq pozitsiyaga ega bo‘lgan maqsad bilan olg‘a borayotgan mamlakat yo‘lboshchisiga bildirilgan yuksak ishonchning namunasi bo‘ldi.
Prezidentimiz o‘z minnatdorligini bildirarkan, “ushbu mukofotni O‘zbekiston va uning ko‘p millatli xalqiga alohida e’tibor va hurmat, Markaziy Osiyo mintaqasida do‘stlik, yaxshi qo‘shnichilik, o‘zaro ishonch va sheriklik munosabatlarini mustahkamlash borasidagi umumiy sa’y-harakatlarimizning e’tirofi sifatida qabul qilaman”, deya ta’kidladi.
Mazkur e’tirof boy tarixiy tajriba, qardoshlik va o‘zaro hurmat an’analariga asoslangan O‘zbekiston — Turkmaniston strategik sheriklik munosabatlarida yuksak darajaga erishilganining yana bir amaliy tasdig‘idir.
Shundan so‘ng O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Turkmanboshi shahridagi “Avaza” milliy turizm hududida o‘tgan BMTning Dengizga chiqish imkoni bo‘lmagan rivojlanayotgan mamlakatlar bo‘yicha uchinchi konferensiyasida ishtirok etdi.
Unda transport jihatidan o‘zaro bog‘liqlikni mustahkamlash va savdo tartib-taomillarini soddalashtirish, iqtisodiyotni transformatsiya qilish, iqlim o‘zgarishi va ekologik tahdidlarga bardoshlilikni oshirish, Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishning dolzarb masalalari ko‘rib chiqildi.
Davlatimiz rahbari o‘z so‘zida konferensiyada muhokama qilinayotgan masalalar hayotiy muhim ahamiyatga ega ekanini, chunki dengiz portlaridan jug‘rofiy uzoqlik va bir necha mamlakat hududlarini kesib o‘tish zarurati bir qator obyektiv muammolarni keltirib chiqarayotganini ta’kidladi.
Dengizga chiqish imkoni bo‘lmagan mamlakatlarning umumiy tahdid va muammolarini bartaraf etish maqsadida O‘zbekiston Prezidenti qator aniq taklif va tashabbuslarni ilgari surdi.
Konferensiya yakunida Avaza siyosiy deklaratsiyasi qabul qilindi.
Mazkur konferensiyaning yana bir qimmatli jihati shundaki, unda Prezidentimiz Markaziy Osiyo mamlakatlari yetakchilaridan tashqari qator boshqa xalqaro tashkilot rahbarlari va mamlakatlarning rasmiy delegatsiya a’zolari bilan o‘zaro sheriklik munosabatlarining keyingi bosqichlarini muhokama qildi. Jumladan, Prezident Shavkat Mirziyoyevning BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish bilan uchrashuvi o‘tkazildi.
Unda qator muhim masalalar, xususan, global va mintaqaviy taraqqiyotning dolzarb vazifalari, BMT Bosh Assambleyasining bo‘lajak 80-yubiley sessiyasini o‘tkazish, Markaziy Osiyoda integratsiyani chuqurlashtirish, Afg‘onistonni mintaqaviy hamkorlik jarayonlariga jalb etish masalalari xususida so‘z yuritildi.
Gruziya Bosh vaziri Irakliy Kobaxidze bilan uchrashuvda savdo-iqtisodiyot, transport-logistika va madaniy-gumanitar sohalardagi o‘zaro manfaatli hamkorlikni yanada kengaytirish masalalari ko‘rib chiqilib, o‘zaro tovar yetkazib berishni ko‘paytirish, qishloq xo‘jaligi, to‘qimachilik, elektrotexnika, farmatsevtika, oziq-ovqat tarmoqlarida, shuningdek, logistika sohasida kooperatsiya loyihalarini ilgari surish bo‘yicha muvofiqlashtirilgan choralar ko‘rish muhimligi xususida fikrlashildi.
Konferensiya doirasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev, Turkman xalqining milliy yetakchisi, Xalq Maslahati Raisi Gurbanguli Berdimuhamedov va Ozarbayjon Bosh vaziri Ali Asadov o‘rtasida uch tomonlama uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Unda o‘zaro manfaatli mintaqaviy hamkorlikni kengaytirish va qo‘shma loyihalarni ilgari surish masalalari ko‘rib chiqildi, energetika, transport va logistika, sanoat va qishloq xo‘jaligi sohalarida kooperatsiya uchun imkoniyatlar mavjudligi qayd etildi. Qolaversa, amaliy hamkorlikning istiqbolli loyihalarini ishlab chiqish uchun mazkur formatdagi muloqotlarni davom ettirishga kelishib olindi.
Shuningdek, O‘zbekiston va Turkmaniston Prezidentlari uchrashuvida strategik sheriklikni kengaytirishga kelishib olindi. Davlatimiz rahbari Turkmaniston Respublikasi Prezidenti Serdar Berdimuhamedovni Xalqaro tinchlik va ishonch yilida BMTning global konferensiyasi yuqori saviyada o‘tkazilgani bilan samimiy qutladi. Uchrashuvda bo‘lajak oliy darajadagi tadbirlarga tayyorgarlik doirasida O‘zbekiston — Turkmaniston do‘stlik, yaxshi qo‘shnichilik va strategik sheriklik munosabatlarini yanada kengaytirishning dolzarb masalalari bo‘yicha fikr almashildi.
Davlat rahbarlari konferensiya doirasida Markaziy Osiyo mamlakatlari va Ozarbayjon milliy kunlariga bag‘ishlangan tadbirlarda ham qatnashdi. Hunarmandchilikka bag‘ishlangan, madaniyat, san’at va turizm sohalaridagi zamonaviy yutuqlar aks etgan milliy pavilonlar, milliy taomlar ko‘rgazmasi va pazandachilik bo‘yicha uyushtirilgan mahorat darslari, ayniqsa, an’anaviy o‘zbek hovlisi ko‘rinishida qurilgan O‘zbekiston paviloni barchada yorqin taassurot qoldirdi.
Mazkur tadbir o‘z o‘rnida Markaziy Osiyoni tinchlik, barqarorlik va farovonlik makoni sifatida namoyon etishga xizmat qilib, mintaqa xalqlarining boy madaniy merosi, qolaversa, o‘zaro yaxshi qo‘shnichilik aloqalarining namunasini yaqqol ifodaladi.
Shubhasiz, davlatimiz rahbarining mazkur amaliy tashrifi O‘zbekiston va Turkmaniston o‘rtasidagi mintaqaviy sheriklikning yangi kun tartibini shakllantirish, Markaziy Osiyo mamlakatlarining o‘zaro muvofiqlashtirilgan va kelishilgan yondashuvlari mintaqada taraqqiyot va farovonlik maqsadlariga erishishga xizmat qilishi uchun asos bo‘ladi. Zero, xalqimizning “Qo‘shning tinch — sen tinch” naqli o‘zaro hurmat va strategik taraqqiyot rivoji uchun xizmat qiladigan shu kabi uchrashuvlarda ham o‘z aksini topmoqda.
Bahodir MA’MUROV,
Buxoro davlat pedagogika instituti rektori, Buxoro shahar Kengashi deputati